M-RAIL

Het bijzondere van de M-rail is de stevige metalen ondergrond met het bedrukte ballastbed en de sterke dwarsliggers. Deze rails zijn ideaal als de baan vaak afgebroken moet worden.

Als van de rechte rails de lengte gegeven wordt is dat de lengte van de spoorstaaf. Bij bochten wordt de straal van het hart gegeven en de hoek van de boog. De M-rail kent drie boogstralen.

De beide spoorstaven zijn door de metalen bedding elektrisch gekoppeld. De middenleider is ge´soleerd opgesteld. De aansluiting vanaf de transformator is: bruin op de spoorstaaf en rood op de middenleider. De middenleider is te isoleren door een isolatie tussen de lips te plaatsen. Zo zijn stroomkringen onderling te scheiden en stopplaatsen elektrisch te scheiden van de rijspanning.

De rails van voor 1953 en na 1953.

 

 

 

 

 

 

 

 

Links is de oude M-rail, rechts de nieuwe M-rail. Het verschil is duidelijk te zien, middenleider boven en onder de bedding. De M-rail is tot 2001 in productie geweest en is vervangen door de nieuwe C-rail.

De rails.

De kleinste boogstraal behoort bij de industriecirkel, deze is 286mm. Een volle industriecirkel bestaat uit 8 * 5120. Extra grote locs hebben problemen om deze cirkel te bereiden.

De normale cirkel heeft een boogstraal van 360 mm. Een volle cirkel bestaat uit 12*5100.

De parallelle cirkel heeft een boogstraal van 437,4 mm. Een volle cirkel bestaat uit 12*5200.

De wissels uit de 5100 serie hebben de boogstraal van 360 mm. Wordt er dubbelspoor gelegd met de wissels uit de serie 5100 dan is de hartafstand 96,4mm. De tegenboog wordt gevormd door 5100.

De wissels uit de serie 5200 hebben de boogstraal van 437,4 mm. Wordt er dubbelspoor gelegd met de wissels uit de serie 5200 dan is de hartafstand 77,4 mm. De tegenboog wordt gevormd door 5206.

De standaard lengte van de rechte rail is 180 mm. Daarnaast zijn allerlei opvulrails re verkrijgen, de kleinste is 8 mm.

 

Marklin 0209 M-rail tekenmal.

Met de tekenmal kan het baanontwerp gemaakt worden.

In 1966 kwam de eerste tekenmal (0206), in 1981 is deze vernieuwd naar deze uitvoering (0209).

 

De elektrische wissel.

De wissel uit de serie 5100 waarbij de wissel op rechtdoor staat.

De zelfde wissel maar dan in afbuigstand.

In de dubbele spoel is een metalen kern geplaatst die van de ene spoel naar de andere spoel wordt getrokken als de betreffende spoel bekrachted wordt. De kern haalt een hendel over die vervolgens met een veer de wisseltong omzet. Een nadeel is de brede wisseltong, bij oudere wissels die niet vaak gebruikt worden wil deze wisseltong wel zwaarder gaan waardoor de veer de tong niet meer omtrekt. De K-rail en de C-rail hebben de tong opgedeeld in twee railstaven die omgezet moeten worden.

De schakelrails.

De schakelrail wordt gebruikt om elektrische wissels en seinen door de treinen te laten bedienen. De baan wordt dan geheel of gedeeltelijk automatisch bestuurd. Zo kan een bloksysteem opgezet worden waarbij de vertrekkende trein het voorgaande blok weer vrijgeeft voor de volgende trein. Ook kan bij een zogenaamd schaduwstation de treinen naar de vrije sporen geleid worden en kan bij aankomst de volgende trein weggestuurd worden.

Het lipje in de midden van de rail wordt door de sleper omgestoten. Als de sleper weer weg is veert het lipje terug. Afhankelijk van de rijrichting wordt onder de rail een schakelaar gesloten. De aansluitbus wordt door de schakelaar verbonden met de railbedding, dus massa. Wat anders door de handschakelaar (7072) uitgevoerd wordt, wordt nu door de schakelrail uitgevoerd. De aangesloten elektrische wissels en/of seinen worden in de juiste positie gezet.

Bij de contactrail gebeurt bijna hetzelfde, echter dan wordt de schakelaar gesloten door de wielen van de treinen en wagons. Bij de contactrail is 1 van de railstaven ge´soleerd opgesteld ten opzichte van de railbedding. Staat er een locomotief of een wagon op de contactrail dan worden de staven elektrisch met elkaar verbonden en is de schakelaar gesloten. Bij de contactrail is de rijrichting niet van belang, bij de schakelrail wel. De beste toepassing voor de contactrail is het aansturen van een elektrisch bediende overweg.

 

Het isoleren van de middenleider.

Het papier zorgt voor een elektrische isolatie tussen de middenleider links en rechts. Hiervoor zijn ook isolatie strookjes bij Mńrklin te koop, het effect is hetzelfde en met al die reclame in de bus is er altijd wel een stukje papier te vinden. Wel noodzakelijk en vanzelf sprekend is dat het ge´soleerde stuk van een aansluitdraad wordt voorzien.

De ontkoppelrail.

Met de ontkoppelrail kunnen de wagens op afstand van elkaar ontkoppeld worden. De ontkoppelrail wordt dan ook meestal aan het begin van een rangeerspoor geplaatst. De karretjes om voorontkoppeling kunnen zelfs nog op een plaats geduwd worden na het ontkoppelen. En lip op de koppelbeugel zorgt ervoor dat de haken niet meer in elkaar vallen.

Het principe van ontkoppelen. De beugel tussen de rails wordt door een elektrisch bediende magneet naar boven getrokken. De wagens rijden erover en worden ontkoppeld. Wordt de magneet niet bediend dan wordt er ook niet ontkoppeld. De lantaarn gaat branden als de magneet aangesproken wordt. De lantaarn is niet noodzakelijk voor het gebruik van de ontkoppelrail.

 

Railgegevens.

Artikelnr. artikelgroep Type Groep lengtedeel Lengte Graden opmerking
5004   aansluit 50       aansluitdraad
5022   isolator 50        
5100   bocht 51 1/1 R=360 30  
5101   bocht 51 1/2 R=360 15░  
5102   bocht 51 1/4 R=360 7,5░  
5103   aansluit 51 1/1 R=360 30 Aansluitrail
5104   contactrail 51 1/1 R=360 30  
5105   contactrail 51 1/1 180    
5106   recht 51 1/1 180    
5107   recht 51 1/2 90    
5108   recht 51 1/4 45    
5109   recht 51 3/16 33,2    
5110   recht 51 1/8 22,5    
5111   aansluit 51 1/1 180   Aansluitrail
5112   ontkoppel 51 1/2 90   Electrisch
5113   mast 51        
5114   kruising 51   193 30░  
5115   schakelrail 51 1/1 180    
5116   schakelrail 51 1/1 R=360 30░  
5118 5117 wissel L 51   180/R=360 30░ Hand
5119 5117 wissel R 51   180/R=360 30░ Hand
5120   bocht 51 1/1 R=286 45░  
5122 5121 wissel L 51   180/R=360 30░ Electrisch
5123 5121 wissel R 51   180/R=360 30░ Electrisch
5128   kruiswissel 51   193 30░ Electrisch
5129   recht 51   70    
5131   aansluit 51 1/1 180   Aansluitrail ontstoord
5138 5137 wissel L 51   180/R=360 30░ Electrisch
5139 5137 wissel R 51   180/R=360 30░ Electrisch
5141 5140 bochtwissel L 51   R=360/R=360 30░ Electrisch
5142 5140 bochtwissel R 51   R=360/R=360 30░ Electrisch
5145   isolatierail 51   90   Staafisolatie
5146   schakelrail 51 1/2 90    
5147   schakelrail 51 1/2 R=360 15░  
5200   bocht 52 1/1 R=437,4 30░  
5201   bocht 52 1/2 R=437,4 15░  
5203 5202 wissel L 52   180/R=437,4 24░17' Electrisch
5204 5202 wissel R 52   180/R=437,4 24░17' Electrisch
5205   bocht 52 1/6 R=437,4 5░43'  
5206   bocht 52 5/6 R=437,4 24░17'  
5207   kruiswissel 52   180 23░16' Electrisch
5208   recht 52   8    
5210   recht 52   16    
5211   kruispunt 52   98 48░34'  
5213   schakelrail 52 1/2 R=437,4 15░  
5214   driewegwissel 52   180/R=437,4 24░17' Electrisch
5215   kruispunt 52        
5222 5221 wissel L 52   180/R=437,4 24░17' Hand
5223 5221 wissel R 52   180/R=437,4 24░17' Hand
7190   stootblok 71   70    
7191   stootblok 71   70   Verlichting

Een modelbaan van M-rail.